یکی از راهکارهای تولید انرژی استفاده از فضولات انسانی و حیوانی میباشد. در این راستا شرکت ترکان تجهیز تاسیسات آمادگی فعالیت در زمینه طراحی، تامین، نصب و راهاندازی انواع سیستمهای زیستتوده (بیوماس و بیو گاز) در روستاها، مجتمعهای مسکونی، واحدهای پرورش دام و طیور و غیره را دارا میباشد.
در ذیل کلیات سیستم بیوماس و بیوگاز شرح داده خواهد شد.
الف- بیوماس:
تعریف بیوماس:
بيوماس اصطلاحي است ساده براي ناميدن كليه مواد آلي كه از گياهان (شامل جلبكها)، درختان جنگلهاي طبيعي، ضايعات كشاورزي و فرايندهاي جنگلكاري، ضايعات صنعتي، زبالههاي انساني و فضولات حيواني بهدست ميآيد.
اكثريت جمعيت شهري ساكن در كشورهاي درحال توسعه كه ۵۰ درصد جمعيت جهان را تشكيل ميدهند به استفاده از بيوماس براي سوخت بهويژه به صورت چوب تمايل دارند. بيوماس بالغ بر ۳۵ درصد مصرف انرژي كشورهاي در حال توسعه را تشكيل ميدهد. بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین، درصد عمدهای از سوخت حمل و نقل خود را از الکل نیشکر تامین میکنند که بهعنوان مثال در کشور برزیل، این میزان به بیش از ۶۰ درصد میرسد و این کشور تنها ۲۵ درصد کل انرژی مورد نیاز خود را از سوخت فسیلی تامین میکند.
تحقيقات سازمان_ملل در زمينه محيطزيست وتوسعه نشان میدهد بيوماس در سال ۲۰۵۰ قادر به تامين نيمي ازمصرف انرژي جهان است.
منابع بیوماس:
منابع بيوماس عبارتند از چوب و ضايعات چوبي، محصولات كشاورزي و ضايعات محصولات جانبي آنها، ضايعات جامد، ضايعات حاصل از فراوري غذايي بهعلاوه گياهان آبزي و جلبكها. بهطور متوسط چوب و ضايعات چوبي ۶۴ درصد، ضايعات جامد ۲۴ درصد و ضايعات كشاورزي ۵ درصد انرژي بيوماس را تشكيل ميدهند.
مقايسه هزينه سرمايهگذاری بيوماس با ديگر انرژیها:
بیوماس در ایران:
طبق گزارش سال ۱۹۹۰ سازمانFAO از مجموع سه ميليون و سيصد و سي و نه هزار هكتار جنگلهاي موجود در خاورميانه، یك ميليون و ششصد و پنجاه و هشت هزار هكتار از آن به ايران تعلق دارد كه از هر هكتار آن مي توان ۸۰ متر مكعب مواد بيوماس تهيه نمود. يعني در مجموع از كليه جنگلهاي ايران، ميتوان سالانه ۱۳۳ميليون متر مكعب و يا ۳۳۱ميليون تن مواد بيوماس جمعآوري نمود. ميتوان انتظار داشت كه با بهكاربردن فناوريهاي کارآمد در ايران، ساليانه معادل ۲۴۸۷۰ مگاوات برق توليد نمود.
ب- بیوگاز:
تعریف بیو گاز:
مجموعه گازهای تولید شده از تجزیه و تخمیر فضولات حیوانی، انسانی یا گیاهی که در نتیجه فقدان اکسیژن و فعالیت باکتریهای غیر هوازی، بهویژه متانزا در یک محفظه تخمیر یا هاضم (ِDigester ) بهوجود میآید.
درصد گازهای موجود در بیوگاز:
CH4 55-65 %
CO2 35-45 %
N2 0 – 3 %
H2 0 – 1 %
O2 0 – 1 %
H2S 0 – 1 %
ساختمان یک دستگاه بیو گاز :
مخزن گاز، مخزن تخمیر، حوضچه ورودی، حوضچه خروجی و همزن.
بیوگاز در جهان:
در کشور چین از سال ۱۹۷۲ تاکنون بیش از ۷ میلیون دستگاه بیوگاز که تامین کننده نیاز انرژی حدود ۵۰ میلیون نفر روستایی است نصب شده است. از سال ۱۹۸۸ تاکنون نیز در هند بیش از ۹۵۰۰۰۰ دستگاه بیوگاز نصب شده است.
بیوگاز در ایران:
در ایران حمام شیخ_بهایی (مربوط به قرن یازدهم هجری) احتمالا نخستین حمام بوده که بهوسیله گاز متان گرم میشده است. اما اولین هاضم تولید متان بهصورت نوین در سال ۱۳۵۴ در روستای نیازآباد لرستان ساخته شده است. دیگر موارد استفاده از بیوگاز در ابران عبارتند از: احداث ۱۰ واحد بیوگاز در استانهای سیستان و بلوچستان و کردستان در سالهای ۱۳۶۱-۶۵ توسط مرکز تحقیقات انرژیهای نو سازمان انرژی اتمی، احداث یک واحد توسط وزارت جهاد سازندگی در روستای چین سیب از توابع بخش آق قلا گرگان در سال ۱۳۶۴، یک واحد برای هضم فاضلاب انسانی در جزیره کیش و یک واحد تخمیر فضولات دامی (گاوداری) در ماهدشت کرج هر دو توسط سازمان انرژی اتمی در سالهای ۱۳۷۷-۷۸.
سیستمهای بیوگاز مورد استفاده در دنیا به دو سیستم عمده چینی و هندی تقسیم_بندی میشوند. نوع چینی مخصوص مناطق سردسیر و نوع هندی مخصوص مناطق گرمسیر میباشد.